चितवन, चैत २६ । “वन संरक्षण केवल जिम्मेवारी होइन, अस्तित्वको सवाल हो” — यही भावनासाथ वातावरण र पारिस्थितिक सन्तुलन जोगाउने अभियानमा सक्रियहरु आज चितवनको डढेलो देखेर स्तब्ध छन्।

चितवन जिल्लाको ५ हजार ४२० हेक्टर वनक्षेत्र डढेलोको चपेटामा परेको छ। डिभिजन वन कार्यालय, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र मध्यवर्ती क्षेत्रहरूमा फैलिएको आगोले प्रकृतिको चिच्याइरहेको आवाजलाई मानव समाजले अझै नसुनेको  बताउँछन।

डिभिजन वन कार्यालयका सूचना अधिकारी देवीप्रसाद पौडेल भन्छन्, “सामुदायिक रूपमा झाडी हटाउने नाममा आगो लगाउने परम्परा अझै रोकिएको छैन।” डिभिजनको करिब ४ हजार २२० हेक्टर वन अहिले जलेर खरानी भइसकेको छ। झाडी सफा गर्ने नाउँमा लापरवाही गरिँदा वन्यजन्तुहरू विस्थापित भइरहेका छन्।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र मध्यवर्ती वन क्षेत्रमा थप १२०० हेक्टर जमिन जलेको छ। निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनास थापामगर का अनुसार, निकुञ्ज क्षेत्रभित्र ८०० र मध्यवर्ती क्षेत्रमा ४०० हेक्टर जमिनमा आगलागी भएको हो। सेनाको टोली सक्रिय भए पनि स्थानीय समुदायबाटै आगो फैलिनु समस्याको मूल जरो भएको बताइन्छ।

“डढेलो केवल आगो होइन, यो हाम्रो भविष्य जलाउने लापरवाही हो। पृथ्वीलाई सन्तुलनमा राख्ने वन पारिस्थितिकीय चक्रको मेरुदण्ड हुन्। त्यसैले अब हामीले सोच बदल्नुपर्छ, चेतनामा क्रान्ति ल्याउनुपर्छ।”

अब के गर्न सकिन्छ?

डढेलोविरुद्ध सामुदायिक जागरण अभियान थाल्नुपर्छ

विद्यालयस्तरदेखि नै वातावरणीय शिक्षालाई व्यवहारमै उतार्नुपर्छ वन क्षेत्रमा निगरानी र सक्रियता बढाउनुपर्छ

• Jigyasa media