माघ १६, काठमाडौं।

आजको दिन नेपाली इतिहासमा स्वर्ण अक्षरले लेखिएको दिन हो— सहिद दिवस। यो दिवसले हामीलाई बलिदानीको महत्त्व मात्र होइन, हाम्राे स्वतन्त्रताको मूल्य, मानव अधिकारको संरक्षण, र प्रजातन्त्र देखि लोकतन्त्र गणतन्त्र स्थापनाका लागि भएको संघर्षको स्मरण गराउँछ। सहिदहरूको त्याग र योगदानबिना हामीले आजको स्वतन्त्र र लोकतान्त्रिक नेपाल पाउने कल्पना गर्न पनि सक्दैनौँ।

नेपालको स्वतन्त्रता र प्रजातन्त्रको स्थापनाका लागि आफ्नो जीवन बलिदान गर्ने धर्मभक्त माथेमा, दशरथ चन्द, गंगालाल श्रेष्ठ र शुक्रराज शास्त्रीजस्ता सहिदहरूको योगदान अतुलनीय छ। १९९७ सालको राजनीतिक घटनाक्रमले हाम्रो समाजलाई झक्झक्याउने मात्र होइन, सत्य, न्याय र समानताको झन्डा फहराउन सहिदहरूले कसम खाएको दिनका रूपमा समेत यसलाई सम्झिन्छ।

सहिदहरूको बलिदानी: इतिहासका अमर हस्ताक्षर

सहिदहरू कुनै वर्ग, जाति, धर्म वा सम्प्रदायका लागि मात्र लडेनन्। उनीहरूले पुरानो जहानियाँ राणा शासनको अन्त्य गर्दै जनताको अधिकार स्थापना गर्ने अभियानमा आफ्नो जीवन आहुति दिए।

शुक्रराज शास्त्रीलाई हनुमानढोका दरबार परिसरमा झुन्ड्याइएको थियो। उनी धार्मिक र सामाजिक परिवर्तनका लागि आवाज उठाउने अग्रणी नेता थिए।

गंगालाल श्रेष्ठ, जो एक उदीयमान युवा थिए, आफ्नो प्राणको आहुति दिँदै भनेका थिए, "मेरो रगतको एक–एक थोपा यो देशको स्वतन्त्रताका लागि काम लागोस्।"

धर्मभक्त माथेमाले पनि यही अभियानमा फाँसीको सजाय भोगे।

दशरथ चन्द, जसले जनताको मनमा स्वतन्त्रताको ज्योति प्रज्वलित गरे, उनलाई पनि यही उद्देश्यका लागि ज्यान गुमाउन बाध्य पारियो।

सहिद दिवसको महत्त्व

सहिद दिवस केवल एक सम्झना दिवस होइन, यो दिवस हामीलाई जिम्मेवारी र समर्पणको पाठ सिकाउँछ। प्रजातन्त्र, मानव अधिकार र समानताको सपना साकार पार्नका लागि सहिदहरूले देखाएको साहस र धैर्यले आजको पुस्तालाई पनि प्रेरित गरिरहेको छ।

नेपालको इतिहासले सहिदहरूलाई 'आफ्नो सपना पूरा गर्न ज्यान दिन तयार हुने नायक'को रूपमा सम्झिएको छ। उनीहरूको बलिदानीले नेपालको सामाजिक, राजनीतिक र आर्थिक रूपान्तरणमा नयाँ युगको सुरुवात गर्‍यो।

सहिद पार्क: श्रद्धाञ्जलिको थलो

काठमाडौंको लैनचौरस्थित सहिद पार्क सहिदहरूको स्मृतिमा निर्मित एक प्रेरणाको केन्द्र हो। यहाँ सहिदहरूको सालिक हेर्दा, उनीहरूको त्यागको गाथा मनभरि गुञ्जिन थाल्छ। देशभरका विद्यालय र कलेजहरूले सहिदहरूको जीवनकथालाई पाठ्यक्रममा समेट्नु, उनीहरूका विचारलाई चिरस्थायी बनाउन सहयोग पुर्‍याइरहेको छ।

समाजलाई जागरूक बनाउन सहिदहरूको प्रेरणा

सहिदहरूको बलिदानीले आजको पुस्तालाई के सिकाउँछ भने अन्यायको प्रतिकार गर्नु नै वास्तवमा न्यायको स्थापना हो। हामीले सहिदहरूको सपना पूरा गर्न र नयाँ नेपाल निर्माण गर्न उनीहरूले देखाएको बाटोलाई पछ्याउनु पर्छ।

सन्देश: सहिदहरूको सम्मानमा जिम्मेवारीको प्रतिबद्धता

आजको सहिद दिवसमा उनीहरूको त्यागलाई सम्झँदै हामीले समाजमा शान्ति, समानता र न्याय स्थापना गर्न अझै बलियो कदम चाल्नुपर्छ। सहिदहरूको बलिदानी व्यर्थ जानु हुँदैन।

सहिद दिवस केवल स्मरण मात्र होइन, यो दिवसले हामीलाई नयाँ उत्साह र जिम्मेवारीका साथ अघि बढ्न प्रेरित गर्दछ। सहिदहरूको सपना साकार पार्न आजको पुस्ताले पनि आफ्नो कर्तव्यबोध गर्नुपर्छ। हामीले यो सुनिश्चित गर्नुपर्छ कि सहिदहरूको रगतले लेखिएको इतिहासको पानामा कुनै धब्बा नलागोस्।

सहिदहरू अमर रहून्!

• Jigyasa media