काठमाडौं — हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको महत्वपूर्ण पर्व तिहारमा खेलिने देउसीभैलो पछिल्लो समय मौलिक स्वरूप गुमाउँदै गएको छ। परम्परागत देउसीभैलोमा भट्याइने गीत, सारङ्गी, मादल, डम्फू, बाँसुरीका तालमा गाउँदै बजाइने प्राचीन शैली क्रमशः हराउँदै गइरहेको छ। ९० वर्षीय बेनी नगरपालिकाका बेदप्रसाद उपाध्यायका अनुसार, देउसीभैलो आशीर्वाद र मनोरञ्जन दिने माध्यमको सट्टा पैसाको संकलन गर्ने माध्यम बन्दै गएको छ, जसले मौलिकता गुमाउने खतरा बढाएको छ।

त्यस्तै, मंगला गाउँपालिकाका पण्डित हरिकृष्ण पौडेलका अनुसार, हिजोआज देउसीभैलोमा हिन्दी र नेपाली चलचित्रका गीत बजाएर रमाइलो गर्ने चलन बढेको छ। यसरी ठूला आवाजमा गीत बजाउँदा ध्वनि प्रदूषण समेत बढ्ने र स्थानीय बिरामी तथा वृद्धवृद्धालाई असहज हुने अवस्था छ।

बेनीका नैनकुमार श्रेष्ठले भने, "पहिलेका भैलीहरू स्थानीय लोकबाजा र गीतहरूमै आधारित हुन्थे तर अहिलेका देउसीभैलोले हाम्रो संस्कृतिलाई विदेशीकरणको दिशामा धकेल्दैछ।"

यो पर्वलाई यमपञ्चक भनिन्छ, जहाँ कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीदेखि शुक्ल द्वितीयासम्म पाँच दिनसम्म देउसीभैलो खेलिन्छ। लोकसंस्कृतिका जानकार प्रकाश श्रेष्ठले युवा पलायनको कारणले देउसीभैलोमा मौलिकता हराउन थालेको र स्थानीय संस्कृति लोप हुने खतरा रहेको बताए।

देउसीभैलोको यो परिवर्तनले हाम्रो मौलिकता बचाउन स्थानीय तहमा विभिन्न सचेतनाका कार्यक्रम आवश्यकदेखिन्छ।

• RSS