सिराहा ।सिरहाको औरही गाउँपालिका–५ मा हुन लागेको विष्णु महायज्ञका लागि स्थानीय डोम समुदायका दीपक मरिकको घर जबरजस्ती भत्काइएको छ। घर मात्र होइन, दलित समुदायको माटोसम्म खनेर हटाइएको पीडित परिवारको आरोप छ।

बजारंगी बाबाको आदेशपछि डोजर चलाइयो

दीपककी श्रीमती अनिता मरिकका अनुसार महायज्ञ स्थलमा दलित परिवार बस्न नहुने भन्दै घर भत्काइएको हो। 'बजारंगी बाबाले यहाँ डोम समुदायको घर रहे यज्ञ हुँदैन भनेपछि गाउँपालिका अध्यक्ष शिवजी यादव र पूर्व वडाध्यक्ष दिलीप यादवले डोजर लगाएर हाम्रो घर भत्काइदिए,' उनले भनिन्।

अनिता र उनका श्रीमान् काममा रहेका बेला एक्कासि डोजर लगाएर घर भत्काइदिएको उनी बताउँछिन्। 'घर मात्र होइन, दुई फिट माटोसम्म खनेर हटाइयो,' अनिताले दुखेसो पोखिन्।

प्रदेश सरकारले बनाइदिएको घर भत्काइयो, परिवार विस्थापित

अनिता र दीपकको परिवार दुई दशकदेखि सार्वजनिक जग्गामा बस्दै आएको थियो। पाँच वर्षअघि मधेश प्रदेश सरकारले जनता आवास कार्यक्रमअन्तर्गत उनीहरूलाई दुईकोठे पक्की घर बनाइदिएको थियो। अहिले त्यो घर भत्काइएपछि परिवार विद्यालयको जग्गामा अस्थायी रुपमा बस्न बाध्य छ।

परिवारका सात सदस्य अहिले बिजुली, खानेपानी र आधारभूत सुविधाविहीन अवस्थामा छन्। 'गर्मी बढ्दै गएको छ, बिजुली छैन, सर्पको डर छ, रातभर त्रासमा बस्नुपर्छ,' अनिताले भनिन्।

पालिका अध्यक्षको तर्क: सहमतिमै हटाइएको हो

गाउँपालिका अध्यक्ष शिवजी यादवले भने सहमतिमै दीपकको घर हटाइएको दाबी गरेका छन्। 'त्यहाँ कृषि हाट बजार बनाउने योजना छ, दीपकको घर बीचमै पर्थ्यो, त्यसैले हटाइएको हो,' उनले भने।

तर, स्थानीय दलित अधिकारकर्मीहरू भने डोम भएकै कारण घर भत्काइएको बताउँछन्। राष्ट्रिय दलित आयोगकी पूर्व सदस्य कवुली पासवान भन्छिन्, 'अरू समुदायको घर नछोई केवल डोम परिवारकै घर भत्काउनुको कारण के हो? यो जातीय विभेदको ज्वलन्त उदाहरण हो।'

न्यायको माग, कारबाहीको माग

दलित समुदायमाथि भएको अन्यायको विरोध गर्दै अधिकारकर्मीहरूले दोषीहरूलाई कानुनी कारबाहीको माग गरेका छन्। प्रहरी अनुसन्धान जारी छ, तर पीडित परिवार भने अन्योलमा छ— 'हामीलाई कहाँ जाने?'

वडा अध्यक्ष र पालिका अध्यक्ष लाई यस मुद्धामा पक्राउ गरी हिरासतमा राखिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

• Jigyasa media