साउन १८, काठमाडौं । साउदी अरबले लागूऔषध तस्करी र हत्या अभियोगमा एकैदिन आठ जनालाई मृत्युदण्ड दिएको छ। साउदी समाचार संस्था एसपीए का अनुसार शनिबार देशको दक्षिणी क्षेत्र नजरानमा लागूऔषध तस्करी अभियोगमा चार सोमालियाली र तीन इथियोपियाली नागरिकलाई मृत्युदण्ड दिइएको हो। त्यस्तै आफ्नै आमाको हत्या गरेको अभियोगमा एक साउदी नागरिकलाई पनि मृत्युदण्ड दिइएको छ।

यो घटनासँगै सन् २०२५ को प्रारम्भदेखि अहिलेसम्म साउदी अरबमा मृत्युदण्ड पाउनेको संख्या २३० पुगेको छ। तीमध्ये १५४ जनाले लागूऔषधसम्बन्धी अपराधका कारण मृत्युदण्ड भोगिसकेका छन्।

लागूऔषधविरुद्धको कडा नीति

साउदी सरकारले सन् २०२३ मा सुरु गरेको ‘लागुऔषधविरुद्धको युद्ध’ अन्तर्गत मृत्युदण्डको प्रयोगमा तीव्रता आएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। सरकारका अनुसार मृत्युदण्ड अपराधीले कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी दोषी ठहर भएपछि मात्र दिइनेछ। तर मानव अधिकारकर्मीहरूले भने यस्तो कडा सजायले साउदी अरबको सुधार एजेन्डालाई विरोधाभासपूर्ण बनाएको तर्क गरेका छन्।

सन् २०२२ को अन्त्यमा साउदीले लागूऔषधसम्बन्धी मृत्युदण्डलाई करिब तीन वर्षका लागि स्थगन गरेको थियो। तर स्थगन हटेपछि मृत्युदण्डको संख्यामा तीव्र वृद्धि देखिएको छ — सन् २०२२ मा १९, सन् २०२३ मा मात्र २ जना, तर सन् २०२४ मा ११७ जनालाई यसै अभियोगमा मृत्युदण्ड दिइएको थियो।

‘भिजन २०३०’ को प्रभावमा असर?

साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानको भिजन २०३० सुधार कार्यक्रमले देशलाई खुला, सहिष्णु र आधुनिक बनाउने दाबी गर्दै आएको छ। तर लगातार हुने मृत्युदण्ड कार्यान्वयनले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा साउदीको छवि धमिलिएको मानव अधिकार समूहहरूको आरोप छ।

सरकारले भने सार्वजनिक सुरक्षा कायम गर्न मृत्युदण्ड अपरिहार्य भएको र सबै अपिल प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्र यस्तो सजाय दिइने स्पष्ट पारेको छ।

एकैदिन आठ जनाको मृत्युदण्ड साउदी सरकारको लागूऔषधविरुद्धको कठोर नीति र शून्य सहनशीलताको प्रमाण हो। तर यस्तो नीतिले साउदीको भित्री सुधार र बाह्य छविबीचको द्वन्द्वलाई अझ तीव्र बनाइरहेको देखिन्छ।

• Jigyasanepal