काठमाडौं, २०८१ चैत्र २० – अटिजम स्पेक्ट्रम डिसअर्डर (एएसडी) सम्बन्धी जनचेतना फैलाउने उद्देश्यसहित आज विश्वभर अटिजम जागरूकता दिवस मनाइँदैछ। संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् २००७ मा यस दिवसलाई आधिकारिक मान्यता दिएपछि हरेक वर्ष अप्रिल २ तारिखलाई अटिजमप्रति सचेतना बढाउने अवसरका रूपमा लिइन्छ।
अटिजम एक न्यूरोडेभलपमेन्टल समस्या हो, जसले बालबालिकाको सामाजिक अन्तरक्रिया, सञ्चार, र व्यवहारमा असर पार्ने गर्दछ। यसका लक्षण हल्कादेखि गम्भीरसम्म हुन सक्छन्। नेपालमा अटिजमबारे चेतना न्यून रहेकाले प्रभावित बालबालिकाहरूले समयमै उचित उपचार, शिक्षा र सामाजिक स्वीकार्यता नपाउने अवस्था रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन्।
नेपालमा अटिजमसम्बन्धी चुनौती
नेपालमा अटिजम प्रभावित व्यक्तिहरूका लागि विशेष शिक्षा तथा थेरापी केन्द्र सीमित छन्। केही गैर-सरकारी संस्थाहरू र अभिभावक समूहहरूले चेतना अभिवृद्धि तथा थेरापी सेवा प्रदान गरिरहेका भए पनि सरकारी तहबाट व्यापक पहल नहुँदा समस्या जटिल बन्दै गएको छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार अटिजमको स्थायी उपचार नभए पनि थेरापी, परामर्श तथा विशेष शिक्षामार्फत प्रभावित व्यक्तिहरूको जीवनस्तर सुधार गर्न सकिन्छ। तर, नेपालमा योग्य थेरापिस्टको अभाव, आर्थिक कठिनाइ, तथा सामाजिक कलंकका कारण अटिजम प्रभावित परिवारहरूले थप चुनौती भोग्नुपरेको छ।
समावेशी स्वास्थ्य सेवाको आवश्यकता
विशेषज्ञहरूका अनुसार अटिजमसम्बन्धी नीति निर्माण तथा प्रभावकारी कार्यक्रममार्फत नेपालमा समावेशी स्वास्थ्य सेवा विस्तार गर्न आवश्यक छ। चिकित्सक तथा शिक्षकहरूलाई विशेष तालिम उपलब्ध गराई अटिजम भएका बालबालिकाहरूलाई शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवामा सहज पहुँच पुर्याउनुपर्ने माग उठ्दै आएको छ।
"अटिजम कुनै रोग होइन, यो एउटा न्यूरोलोजिकल अवस्था हो। समयमै उचित शिक्षा र थेरापी उपलब्ध गराएमा प्रभावित व्यक्तिहरू आत्मनिर्भर बन्न सक्छन्," बालरोग विशेषज्ञ डा. अनिल शर्मा भन्छन्।
नेपालमा अटिजमसम्बन्धी विस्तृत तथ्यांक अभाव रहेको र हाल उपलब्ध सेवा न्यून भएकाले सरकार तथा सरोकारवाला निकायहरूबीच समन्वय गरी चेतना तथा सेवा विस्तार गर्न आवश्यक देखिन्छ। अटिजम प्रभावित व्यक्तिहरूलाई समाजमा समान अवसर र सम्मान दिनका लागि व्यापक सचेतनामूलक अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।
- Jigyasa media
