२७ पुस, काठमाडौं – आज २७ पुस, पृथ्वीनारायण शाहको जन्म जयन्ती, जसलाई राष्ट्रिय एकता दिवसका रूपमा मनाइन्छ। १७७९ साल पुस २७ गते गोरखामा जन्मेका पृथ्वीनारायण शाहलाई नेपालको एकीकरणको आधारस्तम्भ मानिन्छ। उनका दूरदृष्टियुक्त विचार र साहसिक अभियानका कारण नेपाल एकीकृत भएर शक्तिशाली राष्ट्रका रूपमा स्थापित भएको हो।

पृथ्वीनारायण शाहको योगदान

पृथ्वीनारायण शाहले 'नेपाल चार जात छत्तीस वर्णको साझा फूलबारी हो' भन्ने धारणा राख्दै सांस्कृतिक विविधता र राष्ट्रिय एकतालाई प्रमुख प्राथमिकता दिएका थिए। उनको शासनकालमा तत्कालीन ससाना राज्यहरूलाई एकीकृत गरी नेपाललाई एउटै भूगोलमा समेट्ने अभियान सुरु भयो। विशेषतः काठमाडौँ उपत्यकाको विजयले नेपालको इतिहासमा महत्त्वपूर्ण मोड ल्याएको थियो।

उनले 'दक्षिणका समुद्र र उत्तरका हिमालले घेरेको यो देशलाई कसैको अधीनमा नराख्नु' भन्ने नीति अघि सारे। यो नीति अहिले पनि नेपालको सार्वभौमसत्ताको पहरेदारका रूपमा स्मरण गरिन्छ।

आधुनिक सन्दर्भमा पृथ्वीनारायण शाहको विचार

आजको समयमा पनि पृथ्वीनारायण शाहका विचारहरूले राष्ट्रिय एकताको महत्व झल्काउँछन्। विविधताबीच एकताको सन्देश दिनु उनको प्रमुख प्रेरणा थियो। यिनै विचारलाई आत्मसात गर्दै नेपालमा अहिले पनि जातीय, सांस्कृतिक, र भाषिक विविधतामा आधारित सह-अस्तित्वको भावना बाँचिरहेको छ।

राष्ट्रिय एकता दिवसको महत्त्व

पृथ्वीनारायण शाहको योगदानलाई स्मरण गर्न राष्ट्रिय एकता दिवस मनाइन्छ। यस अवसरमा सरकारी तथा गैरसरकारी क्षेत्रबाट विविध कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ। झाँकी प्रदर्शन, सांस्कृतिक कार्यक्रम, र इतिहासविद्हरूसँग संवाद जस्ता क्रियाकलापले आजको दिनलाई विशेष बनाउँछन्।

नेपालको वर्तमान राजनीतिक, आर्थिक र सामाजिक परिवेशमा पृथ्वीनारायण शाहका आदर्शहरू अझै पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छन्। राष्ट्रिय एकता, सार्वभौमिकता र स्वाभिमानको मार्गदर्शकका रूपमा पृथ्वीनारायण शाहको नाम इतिहासमा अमर छ।

• Jigyasa media