काठमाडौं, माघ १७ – तामाङ समुदायको प्रमुख चाड सोनाम ल्होछार आज देशभर हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। यो पर्व तिब्बती पात्रोअनुसार नयाँ वर्षको आगमनलाई स्वागत गर्ने अवसरका रूपमा मनाइन्छ। ‘ल्हो’ को अर्थ वर्ष र ‘छार’ को अर्थ नयाँ भएकाले, सोनाम ल्होछारले नयाँ ऊर्जा र उमंगको प्रतीक मानिन्छ।

यस पर्वमा तामाङ समुदायले बाह्रवटा जनावर चक्रअनुसार नयाँ वर्षको सुरुवात गर्छन्। मुसा, गोरु, बाघ, बिरालो, गरुड, सर्प, घोडा, भेडा, बाँदर, चरा, कुकुर, र सुँगुर गरी १२ जनावर चक्रअनुसार हरेक वर्ष नयाँ ल्होको आगमन हुन्छ। यस वर्ष [प्रस्तुत जनावर] ल्हो मनाइँदैछ।

किंवदन्ती र परम्परा

सोनाम ल्होछारको उत्पत्तिसँग विभिन्न किंवदन्ती जोडिएका छन्। एउटा जनश्रुतिअनुसार, प्राचीन समयमा एक दानवले गाउँमा आतंक मच्चाउँथ्यो। गाउँलेहरूले बुद्धको शरण लिएपछि दानवलाई पराजित गरियो, र त्यस विजयको सम्झनामा सोनाम ल्होछार मनाउने चलन बसेको विश्वास गरिन्छ।

यो पर्वका अवसरमा गुम्बाहरूमा पूजापाठ, लामाहरूको आशीर्वाद ग्रहण, तथा परम्परागत नृत्य-गान प्रस्तुत गरिन्छ। विशेष गरी ‘ढ्याङ्रो’ बजाउँदै सामूहिक नृत्य गर्ने परम्परा रहेको छ।

भव्य कार्यक्रमहरू

यस वर्ष काठमाडौं उपत्यकासहित विभिन्न तामाङ बस्तीहरूमा सोनाम ल्होछार विशेष कार्यक्रमसहित मनाइँदैछ। काठमाडौंको टुँडिखेल, स्वयम्भू, बौद्ध र प्रमुख तामाङ बस्तीहरूमा र्याली, सांस्कृतिक झाँकी, नृत्य तथा परम्परागत खेलकुद प्रतियोगिताहरू आयोजना गरिएको छ।

यस्तै काभ्रेको बनेपामा ७ दिन सम्म चल्ने गरी ल्होसार महोत्सव नैं आयोजना गरिएको छ ।

यस्तै, पश्चिम मकवानपुरको मनहरीमा दुई दिने सोनाम ल्होछार मेला तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम हुँदैछ। यस अवसरमा तामाङ जातिको पहिचान झल्कने पोसाक, खानपान र संस्कृतिको प्रदर्शन गरिने आयोजकहरूले बताएका छन्।

भाइचारा र सद्भावको सन्देश

सोनाम ल्होछार तामाङ समुदायको मात्र नभई सम्पूर्ण नेपाली समाजको चाडका रूपमा स्थापित हुँदै आएको छ। विभिन्न जाति-समुदायहरूबीचको मेलमिलाप र भाइचारालाई प्रवर्द्धन गर्दै आएको यस पर्वले नेपाली विविधतालाई झल्काउने विश्वास गरिन्छ।

यसै अवसरमा राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री तथा विभिन्न नेताहरूले तामाङ समुदायलाई शुभकामना व्यक्त गरेका छन्। सोनाम ल्होछारको अवसरमा सरकारले आज सार्वजनिक बिदासमेत दिएकोछ।

–जिज्ञासा नेपाल

• Jigyasa media