✍ जिज्ञासा नेपाल | जेठ २२, २०८२, बिहीबार

आज जुन ५, विश्व वातावरण दिवस। तर प्रश्न यत्ति हो – के यो एउटा ‘रुटिन कार्यक्रम’ हो? कि सचेतताको घण्टी?

संयुक्त राष्ट्रसंघको आह्वानमा सन् १९७३ देखि सुरु भएको यो दिवस यस वर्ष “प्लास्टिक प्रदूषण न्यूनीकरणः हाम्रो दायित्व” भन्ने नारासहित मनाइँदैछ। नेपालसहित विश्वका दर्जनौं देशमा सचेतना कार्यक्रम, प्रदर्शनी, सरसफाइ अभियान र वातावरणीय कसमसहित आजको दिन मातृधरतीको पक्षमा आवाज उठाउने दिन बनेको छ।

🌍 धरती डुबाउँदै प्लास्टिकको पहाड

राष्ट्रसंघीय तथ्याङ्क भन्छ—

• वर्षेनि ४० करोड टन प्लास्टिक फोहर उत्पादन हुन्छ,
• तर त्यसको केवल १० प्रतिशत मात्रै पुनःप्रयोग हुन्छ।
• बाँकी?— १ करोड १० लाख टनभन्दा बढी प्लास्टिक समुद्र, नदी र तालमा फालिन्छ।

मानव सभ्यताको सुविधा–सञ्चालनको नाममा आज पृथ्वी सफा छैन, सस्तो प्लास्टिकले छोपीएको छ!
दिगो विकासका गफहरूमाथि यही प्रदूषणले प्रश्न चिन्ह उठाइरहेको छ।

🌊 प्लेटमा माछा छैन, समुद्रमा प्लास्टिक!

आजको दिन एक अर्को महत्वपूर्ण सन्देश पनि बोकेको छ—
‘गैरकानुनी रूपमा माछा मार्नेविरुद्धको संघर्ष दिवस’। सन् २०१७ देखि खाद्य तथा कृषि संगठन (FAO) को पहलमा सुरु गरिएको यो दिवसले समुद्री जीवन र जैविक विविधताको संरक्षणका लागि चर्को चेतावनी दिइरहेको छ।

FAO का अनुसार–

• हरेक वर्ष १ करोड १० लाखदेखि २ करोड ६० लाख टनसम्म माछा अवैध रूपमा मारिन्छ,
• जसबाट अर्बौं डलर बराबरको क्षति हुन्छ।
• दिगो समुन्द्री स्रोत रक्षा नगरे अबको पुस्ताले माछा कथामा पढ्नेछन्, थालमा खाने होइन।

🇳🇵 नेपालमा पनि सरसफाइदेखि प्लास्टिक बहिष्कारसम्मका कार्यक्रम

देशका प्रमुख शहरहरूसहित गाउँ–सहरमा आज सरसफाइ कार्यक्रम, प्लास्टिक उपयोग न्यून गर्ने अभियान, वृक्षारोपण, बृहत् जनचेतना र्‍याली जस्ता कार्यक्रमहरू सञ्चालन भइरहेका छन्।

विद्यालयदेखि वडाकार्यालय, नगरपालिकादेखि संघीय मन्त्रालयसम्म ‘कार्यक्रम त भए तर परिणामको जिम्मा कसले लिने?’ भन्ने सवाल भने यथावत् छ।

आजको दिन पोस्टर टाँस्ने होइन, प्लास्टिक झोला हटाउने हो।
कार्यक्रम देखाउने होइन, नदी जोगाउने हो।
र आखिरमा–
🌱 वातावरण बचाउनु भनेको भविष्य बचाउनु हो।

• Jigyasanepal