भोजपुर ।  — उमेरको हिसाबले ७९ वर्ष पुग्नुभएका भोजपुर नगरपालिका–११ आम्तेकका धनबहादुर राई जीवनको संघर्षलाई आत्मसात गर्दै अगाडि बढिरहनुभएको छ। यो उमेरमा पनि उहाँ बाँसको सिन्का बनाउनुहुन्छ र भोजपुर बजारसम्म बेच्नका लागि ल्याउनुहुन्छ। जीवनको कठिनाइ र संघर्षको प्रतिविम्ब बनेका धनबहादुरले जीवनप्रतिको दृढ इच्छाशक्तिलाई पुनः परिभाषित गर्नुभएको छ।

धनबहादुर मात्र होइन, उहाँका स्वर्गीय दालु रणबहादुर पनि बाँसको सिन्का बनाएर जीवन निर्वाह गर्दै आइरहनुभएको थियो। धनबहादुर भन्नुहुन्छ, "विगतमा रु १० देखि २० मुठाका दरले सिन्का बेच्थें, अहिले रु १२० सम्ममा बिक्री गर्छु।" सिन्का बनाउने कार्यमा धेरै समय र मेहनत लाग्ने भए पनि उहाँको अनुहारमा कहिल्यै थकान देखिँदैन। "असी वर्ष पुग्न लाग्दा पनि यो पुरानो पेशालाई निरन्तरता दिँदै आएको छु," उहाँ गर्वसाथ भन्नुहुन्छ।

घरनजिकै रहेको बाँसको झ्याङले उहाँलाई यस पेशालाई निरन्तरता दिन थप सहजता दिएको छ। धनबहादुरले आफू सानैदेखि बाँसको सिन्का बनाउन सिक्नुभएको बताउनुहुन्छ। "अहिलेका युवाले विदेश जाने सोच मात्रै राख्छन्, तर जोशजाँगर भए गाउँघरमै पनि जीवन चलाउन सकिन्छ," उहाँको भनाइले जीवनप्रतिको उहाँको दृष्टिकोणलाई स्पष्ट पार्छ।

१६ मुठा सिन्का बोकेर सदरमुकाम पुग्दा धनबहादुरको आँखामा खुसी देखिन्छ। ती सिन्का बेचेर उहाँले एक हजार पाँच सयभन्दा बढी रुपैयाँ कमाउनुहुन्छ, जुन रकमले उहाँलाई घर चलाउन सहजता मिलेको छ। "म सिन्का बेच्न थालेपछि धेरैले तराईतिर पनि सिन्का पठाइदिनु भन्न थालेका छन्," उहाँको कथाले उहाँको योगदानलाई अझ महत्त्वपूर्ण बनाउँछ।

तर, धनबहादुरको मनमा एउटा चिन्ता पनि छ। उहाँ भन्नुहुन्छ, "मैले यो पेशा छोडेपछि सिन्का पाउन मुस्किल हुन्छ, अनि धार्मिक कार्यमा प्रयोग हुने दुनाटपरी कसरी बनाउने?" धनबहादुर राईको यो चिन्ताले उहाँको जीवनको संघर्ष मात्र होइन, नेपाली संस्कृतिको निरन्तरता प्रतिको उहाँको गहिरो माया र जिम्मेवारीलाई पनि झल्काउँछ। 

धनबहादुर राईजस्ता व्यक्तिहरूले हामीलाई संघर्ष, मेहनत, र जीवनप्रतिको अटल विश्वासको शिक्षा दिन्छन्। उहाँको यो कथा  प्रेरणादायक छ र हाम्रो समाजका लागि एक उदाहरणीय पाटो पनि हो।

• Jigyasa media